گزارش اجمالی از روز اول همایش بزرگداشت خواجه نصیر

علم و منطق در منظومه فکری خواجه نصیر الدین طوسی

نوشته شده در تاریخ ۱۴:۵۲:۰۰ ۱۳۹۱/۱۲/۰۷ و در حوزه های فلسفه اسلامی - ۰ نظر
علم و منطق در منظومه فکری خواجه نصیر الدین طوسی

روز نخستِ همایش «بررسی منظومه فکری خواجه نصیر الدین طوسی» شنبه ششم اسفند ۱۳۹۱ با دبیری علمی سرکار خانم دکتر شهین اعوانی برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، نشست بررسی منظومه فکری خواجه نصیر الدین طوسی شنبه ششم اسفند 1391 با دبیری علمی سرکار خانم دکتر شهین اعوانی و با همکاری انجمن فلسفه اسلامی برگزار شد.
در نشست اول با عنوان جایگاه علم در منظومه فکری خواجه نصیر الدین طوسی، سخنران نخست آقای دکتر معصومی همدانی، عضو هیئت علمی مؤسسه  بود که تحت عنوان «خواجه نصیر و عدد بی‌نهایت» ایراد سخن نمود.

وی گفت برخی از نوابغ در ریاضی ممتازند، برخی در فلسفه اما خواجه نصیر در ریاضی و فلسفه استاد ممتاز بود.

وی در این سخنرانی به بحث دربارة تناهی ابعاد پرداخت و خاطرنشان کرد که برای یونانیان بی‌نهایت نشانه عدم تشخص و عدم داشتن تعین واحد است. لذا فلاسفه به کمک براهینی سعی در اثبات این تناهی داشتند. من‌جمله برهان سلّمیِ حسام الدین سالار (اوایل قرن ششم هجری) که در رساله‌ای به این مسئله پرداخته است. وی در این استدلال از طریق برهان خلف به اثبات تناهی عالم می‌پردازد.
وی در پایان به دانشجویان جوان نکته‌ای را خاطرنشان کرد: «در گذشته چنین نبوده که هر کس در مقاله‌ای علمی‌ـ‌ پژوهشی به بیان آرای جدید بپردازد، بلکه بسیاری از حرف‌های نو در چارچوب شرح‌ها و تفسیرهای آثار دیگران ذکر می‌شده، شما دانشجویان مدنظر داشته باشید که از تفاسیر و شروح غافل نمانید.»
«جایگاه خواجه نصیر در تاریخ مثلثات» عنوان سخنرانی یونس مهدوی کارشناس ارشد پژوهشکده تاریخ علم بود.
موضوعات اصلی سخنرانی او عبارت بود از: مقادیر مثلثاتی، رابطه‌های مثلثاتی، معرفی هفت رساله به عنوان آثار مستقل در مثلثات در دوره اسلامی و برخی آثار مشترک با هیئت و نجوم که در آن‌ها به مثلثات نیز پرداخته شده است.
سومین سخنران، امیرمحمد گمینی دانشجوی دکتری فلسفه علم مؤسسه که به زودی از رساله‌اش دفاع خواهد کرد تحت عنوان «خواجه‌نصیر و قطب‌الدین شیرازی: در آثار نجومی و ریاضی» ایراد سخن نمود.
وی اذعان کرد که در این مجال تنها به ذکر روابط این دو بزرگ خواهد پرداخت. به آن‌چه از روابط دوستانه یا خصمانه بین آن دو بر اساس یافته‌های جدیدی از نسخ خطی آثار نجومی شیرازی و آثار نویسندگانی چون مشکوة، میر و مدرس رضوی به آن‌ها اشاره کرده‌اند اشاره خواهد کرد.

در ادامه پس از فاصله کوتاهی، نشست منطق با سخنرانی دکتر مهدی عظیمی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، با عنوان «خواجه‌نصیر و پارادوکس کرول» و دکتر اسدالله فلاحی استادیار گروه منطق مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفة ایران با موضوع «خواجه‌نصیر و مکتب منطقی خونجی» سخنرانی نمودند. این نشست نیز پس از برگزاری پرسش و پاسخ از سوی شنوندگان و سخنرانان، در ساعت 18:00 به پایان رسید.