دکتر مصطفی قانعی

تعریف سلامت و ارتباط آن با جهان بینی

نوشته شده در تاریخ ۱۲:۴۲:۰۰ ۱۳۹۲/۰۸/۲۸ و در حوزه های روز جهانی فلسفه - ۰ نظر
تعریف سلامت و ارتباط آن با جهان بینی
حکمت و فلسفه: باید پذیرفت که فلسفه در طب به "سلامت" می پردازد و چون تعریف سلامت بر اساس دیدگاه سازمان بهداشت جهانی سلامت جسم و روح و اجتماع است ...

دکتر مصطفی قانعی؛ استاد دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج) در همایش «فلسفه و شناخت طبیعت» با موضوع «تعریف سلامت و ارتباط آن با جهان‌بینی» به سخنرانی پرداخت:      
 

در علم پزشکی هدف اصلی علم را تامین سلامت برای آحاد جامعه می دانند.
برای سلامت تعاریف متعددی ذکر شده است که تعریف سازمان بهداشت جهانی World Health Organization (WHO) مورد قبول مجامع عمومی می باشد.
این تعریف عبارت است از:
سلامت عبارتست از برخورداری از آسایش کامل جسمی، روانی و اجتماعی و نه فقط نداشتن بیماری و نقص عضو.

محمدجواد اسماعیلی،‌همتی مقدم،‌طباطبایی،‌قانعی


بر اساس این تعریف سلامتی برای انسان با محور سلامت جسم و روان و اجتماع تعریف شده است و تاکید شده است که سلامتی به معنای نبود بیماری نیست.
British Medical Journal این تعریف را نقد کرده است و تلاش کرده تعریف جدیدی را ارائه نماید
اگر فلسفه به چیستی و چرایی یک موضوع می پردازد باید پذیرفت که فلسفه در طب به "سلامت" می پردازد و چون تعریف سلامت بر اساس دیدگاه سازمان بهداشت جهانی سلامت جسم و روح و اجتماع است لذا شاخص های مدیریت و برنامه ریزی های سلامت  هم به همین حوزه ها پرداخته است با این تعریف ابزارها "سلامت انسان و اجتماع" را به هر نحو که فراهم کنند مورد قبول است. به عبارت دیگر سایر موجودات در این تعریف دیده نشده اند و اگر دیده شوند مستقل از انسان و بدون ارتباط مد نظر قرار
گرفته ا ند.
حال ببینیم این تعریف و نگاه چه نقائصی دارد و چگونه می توان با نگاهی فلسفی تعریف جدیدی را از سلامت ارائه کرد.
در نگاه مشاهیر پزشکی ایران همانند ابن سینا تعریف سلامت با کلمه "اعتدال" شروع می شود و عدل و اعتدال ریشه در جهان بینی دارد که در آن استقامت آسمان و زمین به دلیل "عدل" است. این اعتدال در قوای انسان و تمام ارگان های بدن و همچنین در عملکرد آن ها و ارتباط بین آنها تعریف شده است. در دهه های اخیر با فهمی که از عوامل اجتماعی موثر بر سلامت حاصل شد و تاثیرات زیست محیطی بر سلامت انسان تعریف جدیدی از سلامت در جریان است که این تعریف بر اساس نگاه عمیق تر به پیوستگی اجزاء هستی به یکدیگر و به عبارتی جهان بینی جدید در حال تغییر است. لذا نگاههای معرفتی که قبل از ورود به علم جهان بینی مبتنی بر آموزه های الهی را به انسان ارائه دهد باعث می شود انسان نگاه های نو را با آزمون و خطا بدست نیاورد و به سرعت دستیابی به حقایق علم افزوده شود.