دکتر غلامحسین دینانی و دکتر غلامرضا اعوانی

سالکان حکمت و فکرت در جست و جوی حقیقت

نوشته شده در تاریخ ۱۵:۴۲:۰۰ ۱۳۹۲/۱۲/۱۹ و در حوزه های اخبار و رویدادها - ۰ نظر
سالکان حکمت و فکرت در جست و جوی حقیقت
حکمت و فلسفه: به پاسداشت تقدیر از نیم قرن تلاش مخلصانه دو حکیم و متأله ایران معاصر؛ دکتر غلامرضا اعوانی و دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حکمت و فلسفه ایران، همایش بزرگداشت از دکتر غلامحسین دینانی و دکتر غلامرضا اعوانی با عنوان سالکان حکمت و فکرت یک شنبه 18 اسفندماه با حضور فرهیختگان و نخبگان فلسفه و حکمت بررگزار شد.

در این مراسم آیت الله سیدمحمدخامنه ای و دکتر احمد احمدی و دکتر داوری و... حضور داشتند که برخی به ارائه سخن در بزرگداشت مقام علمی این بزرگان پرداختند.

خسروپناه: «اعوانی» و «دینانی» نیم قرن به عرصه فلسفه و حکمت خدمت کردند

 

 

خسروپناه

 


حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه، رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در این مراسم گفت: بارها شنیده‌ایم فلسفه و حکمت مادر علوم است و معنای این جمله آن است که همه علوم به فلسفه و حکمت نیازمندند و اگر این نیازمندی را بپذیریم گزاره‌ای دیگر را باید پذیرفت و آن اینکه همه عالمان و دانشمندان به فیلسوفان و حکیمان نیز نیازمندند، چرا که بین حکمت و حکیم و فلسفه و فیلسوف جدایی وجود ندارد بلکه اتحاد است همان‌گونه که بین علم و عالم اتحاد است و عالمان در علم خود محتاج حکمت  هستند.

وی افزود: برگزاری این نکوداشت که برای دو حکیم بزرگ دکتر دینانی و دکتر اعوانی بوده در واقع برای قدردانی از حکمت و فلسفه است تا بتوان از این طریق خدمتی به علم داشت. در همین راستا دانشمندان، مهندسان و حتی پزشکان نیز باید به این نکته توجه داشته باشند که از حکمت و فلسفه حکیمان و فیلسوفان استفاده کنند.

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه این دو استاد بیش از نیم قرن است که در خدمت حکمت و فلسفه هستند، اظهارداشت: دکتر دینانی و دکتر اعوانی تاکنون کارهای بزرگی را انجام داده‌اند از جمله اینکه در زمینه ترجمه آثار فیلسوفان گذشته به زبان امروزی تلاش زیادی کرده‌اند تا بتوانند اندیشه و حکمت و فلسفه فیلسوفان و حکمایی همچون خواجه نصیر، ملاصدرا، سهروردی و ابن سینا را به زبان امروزی تبدیل کنند و اقدام مهم‌تر آنکه بتوانند با اندیشه آنان سوالات فلسفی جدید را پاسخ دهند.

خسروپناه با بیان اینکه این دو استاد بزرگوار شاگردان و طلبه‌های بسیاری تربیت کرده‌اند که آنها از درس این حکیم بهره‌های فراوانی برده‌اند، بیان کرد: حتی آنها توانسته‌اند بر مردم عامه نیز تأثیراتی گذاشته باشند. یک فیلسوف، زمانی فیلسوفی است که حتی بر کودکان زمان خود نیز بتواند تأثیر بگذارد.

وی با اشاره به اینکه حکمت و فلسفه را باید از اهل‌اش هر کسی که باشد، گرفت، تأکید کرد: نباید گفت این شخص، دین و آیین دیگری دارد و نمی‌توان از او حکمت و فلسفه گرفت و استفاده کرد و بهره برد، هرچند حکمت اصلی از انبیاء است و از آنها به بشر منتقل شده و مردم از سرچشمه حکمت انبیاء استفاده کرده‌اند.

رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در پایان سخنانش یادآور شد: خدا را شاکریم یکی از ویژگی‌های این دو استاد این بود که حکمت و فلسفه را از عقل گرفته و با استدلال به آن رسیدند، حکمت و فلسفه‌ای که پیوند عمیق با دین دارد چرا که امکان ندارد فلسفه ضد دین باشد به خصوص حکمت حتما دینی است و با خداوند پیوند دارد.

محقق داماد: دینانی علاوه بر اندیشه والا، مزین به صفا است

 

محقق داماد

 

 


دکتر سیدمصطفی محقق داماد سخنران دیگر این مراسم بود؛ وی با اشاره به جایگاه حکمت از نظر دین اسلام گفت: قران کریم تمام دنیا را متاع قلیل میداند اما حکمت را برای انسان خیرکثیر عنوان می کند. ارسطو نیز فضیلت و علم را مساوی هممیداند و می گوید هر دانشی فضلیت است. 
آیت الله محقق داماد درخصوص فضایل اخلاقی وعلمی استاد دینانی اظهارکرد: من بیش از 50 سال است که استاد دینانی را می شناسم. ایشان صدیق و دوستی هستند که علاوه بر اندیشه والا، مزین به صفا است و در کنار بینش و دانش خود، به گواه نیم قرن دوستی می گویم که ایشان مزین به صفا هستند و بهترین اساتید و دوستان را خداوند نصیب ایشان کرد.از جمله صفات بارز ایشان این است که در مباحثه ها عصبانی نمی شدند. صفت بارز دوم در ایشان این است که اهل مرید بازی نبودند و صفت سوم ایشان این است که هرگز احساس پیری نمی کنند.

محقق داماد: استاد اعوانی همچون ملاصدرا در حکمت خود از آیات قرآن کریم استفاده کردند


آیت الله محقق داماد در باره استاد اعوانی اظهار کرد: اولین بار که استاد اعوانی را دیدم در جلسه ای بود که این استاد سخنرانی کردند که من از عظمت علمی ایشان متعجب شدم. به نظر من هیچ کس هچون ایشان بر زبان انگلیسی در حیطه معارف اسلامی این تسلط شگرف را ندارد. حکمت و علم و دانش را با تواضع در وجود این استاد فرزانه جمع شده است. استاد اعوانی همچون ملاصدرا در حکمت خود از آیات قرآن کریم استفاده کردند.

سیدعباس صالحی: طلسم تدریس رسمی فلسفه در خراسان توسط دکتر دینانی شکست


دکتر سیدعباس صالحی به نمایندگی از طرف وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ سومین سخنرانی این همایش بود و عنوان کرد: من در سال 1358 توفیق داشتم که از خدمت استاد دینانی استفاده کنم. در آن زمان درس رسمی فلسفه به خاطر غلبه اصحاب تفکیکی در خراسان برگزار نمی شد و طلسم این امر توسط دکتر دینانی شکسته شد.
وی ادامه داد: آن زمان من نوجوان بودم و اولین درس استاد از این جهت برای من جالب بود که ایشان مطالب فلسفی را به راحتی و روان یبیان می کردند زیرا در آن زمان مخالفان دائما اشکال وارد می کردند که اساتید فلسفه به دشواری و پیچیدگی سخن می گویند.
دکترصالحی خاطرنشان کرد: استاد دینانی عاشق گفتگو هستند و دربرابر تفکیکی ها به راحتی و به دور از عصبانیت ادامه مباحثه می کردند. سال هایی که نزد ایشان بودم بسیار مغتنم بود و بدون تکلف پذیرای شاگردان بودند و به سئوالات علاقه مندان باتحمل پاسخ می دادند و از سئوالات استقبال می کردند و بذر تفکر را در درون افراد می کاشت.

سیدعباس صالحی: استاد اعوانی؛ مدافع حکمت و فلسفه اسلامی در عرصه بین الملل


وی درباره استاد اعوانی گفت: استاد اعوانی فردی با اخلاق، متواضع و فروتن هستند و ایشان مدافع حکمت و فلسفه اسلامی در عرصه بین المللی بودند.

ضیا موحد: اعوانی و دینانی خانه فرهنگ هستند

 

سیدضیاء موحد

 

 


دکترضیاء موحد به عنوان چهارمین سخنران دراین مراسم اظهار کرد: درباره این دو بزرگوار باید بگویم که ایشان خانه های فرهنگ هستند که با ذکر نمونه هایی از فضایل آنها، تعریف ما کامل نمی شود.
وی گفت: حکما و شاعران وقتی به سن پنجاه سالگی می رسیدند اشعاری درباره مرگ و پیری و فرتوت می گفتند ولی خوشبختانه امروزه اوضاع فرق کرده است و تکنولوژی به طول عمر ما کمک کرده است.

 صانعی: فلسفه اسلامی در کل جهان فقط در ایران تجلی یافته است

 

دکتر صانعی دره بدی

 

 


دکترمنوچهر صانعی در ادامه با اشاره به خاطرات خود از استاد اعوانی و استاد دینانی یادآور شد: در فلسفه اسلامی بحث وحدت صورت تفکر مطرح شده است. تفکر انسانی شرقی و غربی و ... ندارد بلکه یک نظام عقلانی است. فلسفه اسلامی در کل جهان فقط در ایران تجلی یافته است و می توان گفت که فلسفه اسلامی به نوعی فلسفه ایرانی است.
وی توضیح داد: در تعابیر حکما و فیلسوفان، فراتر از آثار علامه طباطبایی لفظ فلسفه اسلامی نیامده است. فلسفه یک ساختار فکری دارد و بنیاد آن الهیات است. به لحاظ محتوا الهیات و تئولوژی است و به لحاظ جغرافی، فلسفه ایرانی است. علامه طباطبایی نیمی از مشکل سوء تعبیر فلسفه ما به فلسفه عربی را حل کردند و توضیح دادند که این فلسفه فلسفه اسلامی است و نه فلسفه اعراب.

مجتهدی: فلسفه اساس وپایه فرهنگ است وانسانی که اهل تفکرنیست، انسان نیست

 

 

 


دکتر مجتهدی دراین برنامه گفت: فیلسوف هدف دارد و تمام نگرانی این است که او را از فلسفه جدا نکنند. فلسفه اساس وپایه فرهنگ است وانسانی که اهل تفکرنیست، انسان نیست. فلسفه یک آرمان است و از معلمان فلسفه میخواهم که این آرمان را فراموش نکنند. تمام نبوغ فلسفه یونان دراین است که آموزش می دهد که به زبان ساده تفکر را توجه کن و بدون تفکرحرفی نزن.
وی اضافه کرد: شعارهر فیسلوف باید این باشد که به عمق هر حرفی توجه شود و این مطلب را فردوسی در بیتی کوتاه آورده است. تمامی شاخه های علوم بدون فلسفه،  معنی خود را از دست می دهد. هر چیزی که مانع تفکر شود منفی است و بدترین نوع غرب زدگی، پرهیز از تفکر و عقلگرایی است.
دکتر مجتهدی عنوان کرد: هر فکری که به ذهن انسان می آید فلسفه نیست بلکه فلسفه از جنس جستجو و کاوش ذهن است و فریاد وجدان انسان، فلسفه است و فقط در الفاظ و صورت ها خلاصه ها نمی شود. موفقیت یک فیلسوف موفقیت جامعه است زیرا جامعه با موفقیت او بیدار می شود.

جهانگیری: حکمت درفرهنگ اسلامی باشکوهتر از کلمه فلسفه است

 

دکتر کریم مجتهدی

 

 


دکتر محسن جهانگیری سخنران دیگراین نشست بود که درباره حکمت بیان کرد: حکمت درفرهنگ اسلامی باشکوهتر از کلمه فلسفه است و در قرآن حدود 118 آیه درباره جایگاه حکمت آمده است و هیچ صاحب سخنی حکمت را نقد نکرده است. حکیم یکی از اسمای الهی است و خداوند پیامبر اسلام را (ص) آموزنده حکمت معرفی کرده است.
وی گفت: در حکمت شرط عمل ذکر شده است و برای پرواز در فضای ملکوت فکر و عمل لازم است و از نظر دین، اگرعمل نباشد، نظر ارزشی ندارد و تمامی حکما بر این مطلب تاکید دارند که نباید به عنوان حکمت به شریعت بی اعتنایی شود.
دکتر جهانگیری اظهار کرد: به معنای واقعی دکتر دینانی و دکتراعوانی حکیم هستند که عمل خود را به شریعت استوار کردند. اولین بار که استاد دینانی را دیدم ایشان را فردی مهربان مشاهده کردم و تعریف ایشان را از مرحوم آشتیانی بسیار شنیده بودم.

شهرام پازوکی: نقش دینانی و اعوانی در مقابله با سنت زدایی در تفکراسلامی است

 

دکتر شهرام پازوکی

 

 


دکتر شهرام پازوکی نیزدر این مراسم خاطرنشان کرد: استاد اعوانی باوجود ارادت خود به فلسفه اسلامی، تمامی آثار مخالف نظر خود را با دقت می خوانند و این کار ارزشمند در واقع تکریم علم وعلماست و این مسئله سعه صدر زیادی می خواهد که آرای مخالفان را در کمال آرامش بخوانند. ایشان در انتخاب هیئت علمی نیزبه صلاحیت علمی فرد توجه می کردند حتی اگر مخالف نظر خود ایشان بود.
وی درباره استاد دینانی یادآوری کرد: دکتر دینانی وقتی کتابی را می خواند برای رد کردن نیست بلکه برای جستجوی مطلبی است و علی رغم دل مشغولی به فلسفه اسلامی به آثار دیگر اندیشمندان توجه دارند.
دکتر پازوکی در خصوص نقش این دو استاد در ایران امروز گفت: نقش این بزرگوران در مقابله با سنت زدایی در تفکراسلامی است. اسلام ایدئولوژیک یکی از خطرناکترین اندیشه ها است که می خواهد با قهر و خشونت جهان را تصرف کند و سایر مکاتب را خارج از دین می دانند. این تفکرمی خواهد سنت اسلامی را که این دو بزرگوار نماینده آن هستند نفی کنند.
این استاد دانشگاه توضیح داد: تفکر دیگر این است که تمام دین را در فقه می داند وسایر سنت های عقلانی و عرفانی برخاسته از دین را نادیده می گیرند. تفکر دیگراین است که حکمت اسلامی را مانع پیشرفت می داند که این نیزتفکری ناروا است. اگربزرگان حکمت و اندیشه را بابرچسب های ضد دینی بیرون  برانیم دیگر پرسش ها را نمی توان به منبع فکری و عقلانی استناد داد. باوجود این جریان ها، این اساتید در دفاع از حریم سنت های اسلامی تلاش می کنند.

داوری: این دو بزرگوار سیاست را در کارخود دخیل نکردند و همواره به کار فلسفه پرداختند و بیش از 40 سال این ثبات قدم را در کار آنها دیدم

 

داوری ادرکانی

 

 


دکتر داوری در این مراسم اظهار کرد: برچسب زدن بر حکیمان و فیلسوفان کار درستی نیست. فلسفه مقام رد و اثبات است ونه محل تهمت زدن. فلسفه تابع سیاست نیست بلکه تناسب بسیار زیادی بین این دو است. این دو بزرگوار سیاست را در کارخود دخیل نکردند و همواره به کار فلسفه پرداختند و بیش از 40 سال این ثبات قدم را در کار آنها دیدم.
وی توضیح داد: از نظر هیچ فیسلوفی هیچ دو مکتبی برابر نیستند ولی در عین حال فیسوفان به این اندیشمندان احترام می گذارند. فلسفه درس حب است ونه حب علم. زیرا علم را حب به هستی و عالم تفسیر می کنند.

بهشتی: اساتید فلسفه ای که من تا آن موقع دیدم بیشتر شارح فلسفه بودند اما ایشان فراتر از شارح بودند و اسیر عبارت نبودند

 

 


دکترمحمدرضا بهشتی، با ذکرخاطراتی از این اساتید گفت: من با دکتر دینانی از 30 سال پیش آشنا شدم و در آن زمان بین جوامع مهندسی و آکادمیک بیشتر معروف بودند. اساتید فلسفه ای که من تا آن موقع دیدم بیشتر شارح فلسفه بودند اما ایشان فراتر از شارح بودند و اسیر عبارت نبودند و نه پاسدار یک نظام فکری بودند و نگاه پرسشگرایانه داشتند .
وی افزود: برخی از افراد با گذر سن، به یک نظام فکری اعتقاد پیدا می کنند و از آن دفاع می کنند و جولان ذهن آنها کم میشود ولی همچنان ذهن ایشان تکاپوگر وجستجوگر است.

بهشتی: به دانشجو فرصت تامل و فکر می دانند


دکتر بهشتی بیان کرد: استاد اعوانی را فیلسوف یافتم که قصد ایشان فقط دفاع صرف نیست و قصد ایشان سخن گفتن از سرتحکم نیست و به دانشجو فرصت تامل و فکر می دانند.

اعوانی:ما حقیقتا مدیون اساتید خود هستیم

 

دکتر غلامرضا اعوانی

 


دکتر اعوانی در این مراسم عنوان کرد: انسان وقتی به دنیا می آید برای او امکانات و معلم هایی وجود دارد و ما حقیقتا مدیون اساتید خود هستیم که همانند پدری برای ما دلسوز بودند. همانطور که شعرا و حکما گفته اند، انسان همان اندیشه است و افلاطون و ارسطو و سایرحکمای یونانی به آن تصریح کردند.

وی اضافه کرد: به گفته افلاطون فرق حکمت با سایر عوم دیگر این است که علوم با پدیدارها سر و کار دارند اما فلسفه با حقیقت موجودات سر وکار دارند. وقتی انسان به عمق وجود پی ببرد، خود را بهتر می شناسد و به خود شناسی می رسد.

 

دینانی: این جهان تجلی حکمت است

 

غلامحسین دینانی

 

 


استاد دینانی نیز در پایان این مراسم گفت: جهان هیچ وقت از حکمت خالی نیست و در مرتبه بالاتر، باید گفت که این جهان تجلی حکمت است. خداوند حکیم است و چون خدا ازلی است، حکمت هم ازلی و ابدی است. اگر شخص تلاش کند، می تواند به حکمت و فلسفه دست یابد.
یادآوری می شود که در این مراسم از دو مجموعه «سالک حکمت» و«سالک فکرت» از این دو بزرگوار رونمایی شد.