یهودیت

نوشته شده در تاریخ ۱۶:۰۶:۰۰ ۱۳۹۱/۱۰/۲۴ و در حوزه های دانشنامه - ۰ نظر
یهودیت

دین یهودی در میان سه دین بزرگ جهان که در تعالیم خود می‌گویند خدایی متشخص،‌متعالی و خالق وجود دارد که سراسر عالم را خلق کرده و خدای عالمین محسوب می‌شود

واژه «یهودی‌گری» که در عهد جدید - انجیل (رساله پولس رسول به غلاطیان،‌باب اول،‌آیه3) به چشم می‌خورد، نخستین بار حدود یکصد سال پیش از میلاد مسیح در ادبیات یونانی - یهودی برای معرفی دین عبری‌ها به کار گرفته شده است. واژه دیگری که تمام تاریخ این را در بر می‌گیرد وجود ندارد.

در میان 9 دینی که دارای بنیان‌گذاری می‌باشد، دین یهودی قدیمی‌ترین آن‌هاست و همچنین در میان پنج دین زنده‌ای که از این اعتقاد سرچشمه گرفته‌اند که خدایی متشخص از طریق بنیان‌گذاری خاص وحی فرستاده است،‌این دین از همه قدیمی‌تر است. ادیان دیگری که این خصوصیت را دارند عبارتند از دین‌های زرتشتی،‌مسیحیت،‌اسلام و سیک.

دین یهودی در میان سه دین بزرگ جهان که در تعالیم خود می‌گویند خدایی متشخص،‌متعالی و خالق وجود دارد که سراسر عالم را خلق کرده و خدای عالمین محسوب می‌شود نیز از همه قدیمی‌تر است. این عقیده بزرگ دینی بعدها از طرق یهودی به دو دین توحید دیگر، مسیحیت و اسلام منتقل شد.

در میان دو دینی که در کتاب مقدس آن‌ها ادعا می‌شود بالاخره روی  زمین نظامی ایده‌آل تحت حکومت الهی برقرار خواهد شد،‌دین یهود قدیمی‌تر است. تنها یکی از دیگر ادیان زنده جهان،‌از جهات خاصی،‌ با این امید فروزان دین یهودی اشتراک دارد. اما مسیحیت بر گردن همه پیروان خود این مسئولیت را می‌گذارد که در برپایی این حکومت الهی موعود با خداوند همکاری فعال داشته باشند.

از تمایزات خاص دین یهودی یکی هم این است که پیروان این دین،‌برای مدتی طولانی‌تر از آنچه در سرزمین ملی و اصلی خود - فلسطین - زندگی‌کرده‌اند در بیرون از آنجا سرگردان بوده‌اند. با این وجود علی رغم شکنجه و آزاری که بیش از هر گروه در جهان بر آن‌ها وارد آمده،‌خصایص عمده دینی و نژادی خویش را از دست نداده‌اند.

دین یهودی، در طول تاریخ طولانی خود، دستخوش تحولات داخلی گوناگونی شده است و مثل تمام ادیان دیگر چیزهایی را قرض کرده و با بیشتر از آن،‌قرض داده است. در واقع دین یهودی به منزله سر منشاء و جد دو دین بزرگ پس از خود که در امر تبلیغ از همه ادیان فعال‌ترند،‌مسیحیت و اسلام است. توحید اخلاقی بارزترین خصیصه دین یهودی و اصیل‌ترین سهم آن در تفکر دینی جهان است.

دین قوم یهود در دوران پس از خرابی معبد دوم در 70 م، در مقابل دینِ دوره‌های کتاب مقدّس و اواخر معبد دوم که بر کیش قربانی متمرکز بود * ( تاریخ کتاب مقدّس). شکلی که دین یهودیان در دوره‌ی پس از سال 70 به خود گرفت از نظر آیین‌هایش اساساً متفاوت از شکل دین کتاب مقدّس بود. بنیاد نهادهای دینی جدید که از طریق شوراهای حکیمان به وجود آمدند مطابق دیدگاه فریسیان بود. این شوراها ابتدا در یَونه (70ـ132) Yavnehو سپس در اوُشا (140 به بعد) تشکیل ‌شد . برگشتن توجه از کیش معبد به دین خانه و کنیسه از ویژگی‌های این شوراها بود. در واقع نقش کاهن از میان رفت و با جایگزین شدن رَبّی به عنوان معلم و مرجع هلاخا، دین تقریباً تماماً عرفی laicized شد. اندیشه‌های اصلی یهودیت برگرفته از آموزه‌یی به نام تورات است که خاستگاه الاهی دارد و در اَسفارِ خمسه گرد آمده و در دیگر قسمت‌های کتاب مقدّس عبری بسط یافته است؛ این آموزه با آموزه‌یی شفاهی همراه است که به توضیح متون پیش‌گفته می‌پردازد. این آموزه‌ی شفاهی از طریق تفسیر کتاب مقدّس و میدراش قابل رشد و گسترش است. فرمان‌های خدا ( میصوا) که در تورات جای گرفته‌اند تعیین‌کننده‌ی هنجارهای یهودی‌اند و تمام جنبه‌های حیات فرد و اجتماع (قِهیلا) را در بر می‌گیرند . اعتقاد به خدایی واحد ( خداپرستی)، که مسیحایی را برای پدید آوردن نجاتِ ناگهانی خواهد فرستاد، و کارهای انسان را داوری می‌کند و به انسان پاداش و کیفر می‌دهد بن‌مایه‌های اصلی اعتقاد یهودی‌اند : در قرن 19 جنبش‌های اصلاحی به تعدیل و تغییر برخی از عقاید و اعمال یهودیت سنتی برخاستند که نتیجه‌اش به وجود آمدن دو جریان دینی متمایز به نام‌های یهودیت اصلاح‌گرا و یهودیت محافظه‌کار بود. 


--------------------------------------------------------------------------------
* {مراسم تقدیم قربانی‌ها تنها بخشی از مراسم عبادی یهود است که پس از خرابی معبد دوم با دعاها و نمازهای خاص جایگزین شده‌است در حالی که در بحث فوق همه‌ی دین انگاشته شده است.}

منابع: ادیان زنده جهان

فرهنگ ادیان