استاد دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی در روز بزرگداشت شیخ اشراق

سهروردی همان فردوسی حکیم است و فردوسی همان سهروردی حماسی

نوشته شده در تاریخ ۱۱:۴۱:۰۰ ۱۳۹۵/۰۵/۰۶ و در حوزه های اخبار و رویدادها - ۰ نظر
سهروردی همان فردوسی حکیم است و فردوسی همان سهروردی حماسی
عصر روز سه شنبه پانزدهم مرداد ۱۳۹۵ روز برزگداشت شیخ اشراق در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و با حضور جمع کثیری از علاقه‌مندان به حکمت اشراق برگزار شد.

عصر روز سه شنبه پانزدهم مرداد 1395 روز برزگداشت شیخ اشراق در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و با حضور جمع کثیری از علاقه‌مندان به حکمت اشراق برگزار شد.
در ابتدای جلسه دبیر همایش خانم دکتر اعوانی ضمن خیر مقدم به استادان و دانش پژوهان و دوستداران حکمت  و فلسفه به خصوص حکمت اشراق اشاره کردند که در سال‌های گذشته این همایش در زادگاه این حکیم بزرگ، در سهرورد زنجان برگزار می‌شد.و لی به دلایلی از جمله اینکه در آینده نزدیک کتابخانه‌ای در شهر سهررورد افتتاح می‌شود، این جلسه در این محل برگزار شده که البته به خوبی مورد استقبال قرار گرفته است.

پس از ایشان ش استاد دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، فیلسوف نام آشنای معاصر به بحث در باب "هیولی در حکمت اشراق" پرداختند.
دکتر دینانی در ابتدای سخن، ضمن بیان اینکه شیخ اشراق 800 سال است که به درستی شناخته نشده گفت: سهروردی حتی در ایران هم شناخته شده نیست و دلیل آن را هم می‌توان در خصومت فیلسوفان غربی و خصوصاً عربی با حکمت اشراق یافت. شیخ اشراق خود اشاره می‌کند "من آمده‌ام که احیای حکمت خسروانی کنم" و چون جامعه غرب و عرب با ارسطو و افلاطون مشکل دارد با شیخ اشراق هم مشکل دارد.
استاد دینانی ادامه داد: شیخ اشراق قائل به اصالت نور است و در واقع به جای اصالت وجود از اصالت نور استفاده می‌کند که این تنها یک تفاوت لفظی است. نور همه چیز را ظاهر می‌کند، وجود هم همین‌گونه است. وجود هم خود ظاهر است و هم مظهر، نور هم همین‌طور است.
ایشان ادامه داد: سهروردی ایرانی خالص است و فلسفه نور ابتدا در ایران و به دست سهروردی مطرح شد. این اصالت نور اگر از اصالت وجود محکم‌تر نباشد کمتر نیست.
استاد دینانی گفت: سهروردی با وجود سن کم و با وجود اینکه حدود 10 سال را در سفر بود، آثار بسیار زیادی دارد که جای بسی تعجب است. نام‌های بسیار زیبا و پرمعنی که برای رساله‌های خود برگزیده ذوق بسیار زیاد او را نشان می‌دهد.
استاد ابراهیمی دینانی در ادامه با اشاره به موضوع صحبت خود به معنای "هیولی" در فارسی اشاره کردند و گفتند:  البته بحث هیولی در حکمت ترسناک نیست! هیولی به زبان فارسی به معنای ماده سخت است. هیولی خود را نشان نمی‌دهد و دیده نمی‌شود. هیولی معقول است ولی محسوس نیست.
این فیلسوف معاصر ادامه دادند: فاعل بدون منفعل وجود ندارد و عقل حکم می‌کند که هر فاعلی قابل دارد. حتی خداوند که فاعل مطلق است قابل می‌خواهد. بعد از خداوند هر موجودی، هم فاعل است و هم مفعول. اما اگر خداوند فاعل تنها است آیا موجودی وجود دارد که مفعول تنها باشد؟ یعنی در مقابل فاعل محض که خداوند است انفعال محض نباید داشته باشیم؟ وجود هیولی با عقل قابل اثبات است. این هیولی است که پذیرنده محض است و بی‌نهایت صورت قبول می‌کند ولی نه صورت‌های در عرض یکدیگر.
استاد دینانی اشاره کرد: هیولی صفت جهنم را دارد که هر چه گناه‌کار به آن وارد می‌شود و خداوند از آن می‌پرسد که آیا پر شدی؟ در پاسخ می‌گوید هل من مزید؟
استاد دینانی گفت: بعد از هیولی نیستی است و در واقع هیولی مرز هستی  و نیستی است، البته این هیولی مرز مهمی است، همه چیز را قبول می‌کند. آیا بین خالق و مخلوق مرز است؟ مرز صورت و معنی کجاست و جایی که از لفظ وارد معنی می شویم کجاست؟ مرز نفس و بدن کجاست؟ شیخ اشراق می‌گوید هیولی به آن معنی که ابن‌سینا می‌گوید وجود ندارد. اما از آنجا که وجود هیولی عقلانی است و فاعل محض، قابل محض می‌خواهد. باید هیولی وجود داشته باشد. شیخ اشراق هیولای حکمت مشاء را رد می‌کند. شیخ اشراق می‌گوید که ما در عالم خیال هستیم و نه خیال در ذهن ما!
ایشان ادامه داد: هر چیزی حد و بعد دارد و در نتیجه مقدار معین دارد. معین بدون مطلق نمی‌شود. حال اگر تعین‌ها را مقدار بگیریم مقدار نابود می‌شود و این همان هیولای شیخ اشراق است. «اصل مقدار هیولی است که تعین‌ها از آن گرفته شده». صورت ها به هیولی تعین می‌دهند. تعینات مقدار صورت است، مقدار هیولی است و در نتیجه به نوعی با هیولی مخالف است و به نوعی آن‌ را قبول می‌کند. شیخ اشراق فلسفه ایران را در مقابل فلسفه یونان قرار داده و فلسفه‌ای  ایرانی ارائه کرده است.

که شیخ اشراق علیه رحمه با اثبات عالم خیال منفصل مرز ملک و ملکوت را برمی‌دارد و عالم ماده را به عالم معنی پیوند زده. ملک و ملکوت در عالم خیال منفصل شیخ اشراق یکی می‌شود و خود شیخ در این عالم خیال منفصل جهان، جهان دیگری می‌شود. انسا‌ن‌ها انسا‌های دیگری می‌شوند و شناخت عوض می‌شود.شیخ خود در این عالم خیال منفصل زندگی می‌کرد و در همین عالم ملکوت به شهادت رسید.حافظ شیخ اشراق و فردوسی را بسیار خوب می‌شناخت. در واقع  فردوسی، سهروردی حماسی است. و سهروردی، فردوسی فلسفی است.

 

 

سخنرانی دکتر غلامرضا اعوانی در موضوع «جمع بین حکمت قرآنی و برهانی در رسالة الواح عمادیّه»+صوت

سخنرانی دکتر عبدالحسین خسروپناه  با موضوع «روش‌شناسی حکمت اشراق»+صوت

سخنرانی دکتر سید مصطفی محقق داماد پیرامون «اصول فقه سهروردی، یا سهروردی در محکمة جهل»+ صوت

سخنرانی آیت الله  یزدان پناه با موضوع «حکیم سهروردی و عرفان اسلامی»+صوت

سخنرانی دکترجفقلی حبیبی با موضوع «رسالة ذوقیّه با شرح شیخ‌علی مصنفک»+صوت

سخنرانی دکتر بابک عالیخانی «کلمات قصار سهروردی»+صوت

سخنرانی دکتر ضا کوهکن با موضوع «رمز در حکمت سهروردی: مطالعة موردی بَلَسان»+صوت