مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

همایش روز بزرگداشت حکیم‌ایرانی‌خواجه‌نصیرالدین‌طوسی ۱۳۹۵

نوشته شده در تاریخ ۱۱:۲۰:۰۰ ۱۳۹۵/۱۲/۰۷ و در حوزه های اخبار و رویدادها - ۰ نظر
همایش روز بزرگداشت حکیم‌ایرانی‌خواجه‌نصیرالدین‌طوسی ۱۳۹۵
حکمت و فلسفه: به مناسبت روز بزرگداشت حکیم‌خواجه‌نصیرالدین‌طوسی همایشی با موضوع «امامت پژوهی» برگزار شد.

به مناسبت روز بزرگداشت حکیم خواجه نصیرطوسی همایشی در روز چهارشنبه 1395/12/04 ساعت 14 الی 18 با موضوع «امامت‌‌‌ پژوهی»در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با همکاری انجمن حکمت و فلسفه برگزار گردید.

در ابتدای این همایش دکتر شهرام پازوکی(دبیر همایش)گفت: پنج‌شنبه پنجم اسفند ماه روز خواجه نصیر نام گذاری شده است و امسال ششمین سالی است که به مناسبت این روز برنامه بزرگداشتی در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار می‌گردد. از همان سال‌های اول قرار شد به جای بحث‌های تکراری درباره شخصیت خواجه بیشتر به موضوعاتی که وی به آنها پرداخته بحث شود. موضوع بزرگداشت امسال «امامت پژوهی نزد خواجه نصیر‌طوسی» است.

مدیرگروه ادیان و عرفان افزود: سابقه بحث درباره تشیع در محافل دانشگاهی در غرب غالباٌ در دپارتمان های اسلام شناسی نبوده و بیشتر در محافل شرق شناسی مطرح می شد. چون معتقد بودند تشیع نوع فکری است که ربطی به اسلام ندارد.وی در ادامه گفت:در این جلسه موضوع امامت که در واقع جوهره تشیع است بر اساس مباحثی که در چند دهه اخیر در محافل آکادمیک منتشر شده،بحث می‌شود و آرای هانری‌کربن،امیرمعزّی و مدرسّی‌طباطبایی که اخیراٌ در ایران مورد توجه قرار گرفته‌اند بررسی می‌شود.ضمن آن که سخنرانی‌هایی نیز درباره امامت نزد خواجه نصیر‌طوسی و علامه‌طباطبایی خواهد شد.

شهرام پازوکی ابتدای جلسه را باکتاب تجریدالعقاید خواجه نصیرالدین طوسی آغاز کرد و گفت این اثر از کتب کلامی مهمی است که تا به حال هیچ کتابی اندازه آن مورد توجه شیعه و سنی قرار نگرفته است. در واقع مسیر کلام شیعه با این کتاب وارد تحول شده است و خواجه خواسته کلامی عقلانی را تأسیس‌کند. اینکه او در کتاب «تجرید الاعقاید» خود بحث امامت را طرح می کند نشان می دهد که امامت نزد شیعه دارای اختلاف آراء بوده است. یعنی همواره این سوال مطرح بوده که امام کیست و همچنین شیعه در طی تاریخ همواره دنبال اثبات هویت برای خودش بوده است. در متون دینی و تاریخ اسلام هم می بینیم اینکه شیعه کیست و سنی کیست همیشه جزء مسائل اساسی بوده است. در تمام این دوران ها شیعه برای احراز هویت خود تلاش کرده و خواسته نشان دهد که تشیع مذهبی اصیل است.

پازوکی در پایان موضوع سخنرانی هر کدام از سخنرانان را مشخص و توضیحاتی درباره شیوه انتخاب موضوعات ارائه داد.

در انتها دکترشهرام‌پازوکی در نتیجه‌گیری سخنرانی‌ها اشاره کرد به این که چگونه تشیع از مسیر اصلی خود در تاریخ دور شده به گونه‌ایی که صرفاً آن را مذهبی سیاسی یا فقهی یا کلامی دانسته‌اند،سپس در مورد شیعه‌شناسان مذکور بحث کرد که روش‌های مختلف شیعه شناسی کربن و امیرمعزّی از یک طرف با مدرسّی‌طباطبایی از طرف دیگر متفاوت است از‌این‌رو هر کدام از آنها در موضع اینکه امامات چیست؟و امام کیست؟به نتایج متفاوت رسیده‌اند.

اولین سخنران همایش دکتر غلامرضا‌‌اعوانی چهره ماندگار فلسفه و عضو پیوسته فرهنگستان علوم ایران بود که در بزرگداشت خواجه نصیرطوسی با موضوع «امامت پژوهی» که در موسسه آموزشی و پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد، با اشاره به امام شناسی هانری کوربن، گفت: کوربن اسلام شناس و شرق شناس بزرگی بودند.کوربن تشیع و جنبه باطنی اسلام را بیش از همه به جهان غرب معرفی کرده و حق بزرگی به تشیع دارد.معمولا اسلام شناسان شیعه را به عنوان یک جریان سیاسی تلقی می‌کنند تا این که آن را یک مذهب واقعی بدانند.

سخنران بعد آقای حجت‌الاسلام‌والمسلمین‌حسن‌طارمی بود که شیعه شناسی مدرسّی‌طباطبایی را بر اساس کتاب «مکتب در فرآینده تکامل» وی،مورد نقد و بررسی قرار داد.

دکتر‌رضا کوهکن عضو دیگر گروه ادیان و عرفان مؤسسه نیز درباره تفاوت شیعه‌شناسی کوربن و امیرمعزّی سخن گفت و نشان داد که در چه مواضعی امیرمعزّی بر کربن ایراد می‌گیرد.

حجت الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، رییس مؤسسه  پژوهشی حکمت و فلسفه دیگر سخنران همایش بود.وی با اشاره به امامت پژوهی خواجه نصیر الدین طوسی، گفت: خواجه نصیرالدین طوسی یک شخصیت جامعی است.یکی از تخصص های خواجه نصیرالدین طوسی مباحث کلامی است.او رساله‌های متعددی درباره موضوع‌های مختلف مثل:جبر و اختیار دارد یک رساله خاص هم به عصمت وامامت اختصاص داده است. خواجه نصیرالدین طوسی در رساله فصول النصیریه که از رساله های  شناخته شده او در حوزه کلام است با قاعده لطف اثبات کرده که وجود امام لازم است.از این جهت که بشر باید به صلاح نزدیک و از شر دور شود و برای تحقق چنین امری امام لازم است.وی افزود:خواجه نصیر در عرصه‌های مختلف فلسفی، کلامی، تفسیر، اخلاق، سیاست، نجوم و هیات محقق و اندیشمندی بی‌نظیر است.

حجت‌الاسلام سید احمد غفاری عضو گروه ادیان و عرفان  مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با اشاره به امامت پژوهی علامه طباطبایی(ره)، گفت: مرحوم علامه طباطبایی اگر نبود امروز اثری از فلسفه و عرفان در ایران وجود نداشت. شیعه به حفظ دین خدمت بسیاری کرد، تبیین آیه به آیه قرآن تنها با شیوه شیعه میسر می‌شود، اگر نگاه شیعه نبود ما در فهم تک تک آیات قرآن معتل بودیم.